หุ้น SpaceX: สำรวจมุมมองด้านลบ

การเสนอขายหุ้น IPO ของ SpaceX เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน นับเป็นเหตุการณ์ประวัติศาสตร์และประสบความสำเร็จอย่างมาก ไม่เพียงแต่เป็น IPO ที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์เท่านั้น แต่ยังได้รับความต้องการสูงจากนักลงทุน โดยราคาหุ้นปรับตัวสูงขึ้นทันทีที่เข้าซื้อขายใน Nasdaq

อย่างไรก็ตาม แม้ IPO จะประสบความสำเร็จ แต่ไม่ใช่ทุกคนที่มองบวกต่อหุ้น SpaceX นี่คือมุมมองด้านลบ (bear case) ต่อยักษ์ใหญ่ด้านอวกาศรายนี้

มูลค่าของ SpaceX ที่ท้าทายแรงโน้มถ่วง

ไม่มีข้อสงสัยเลยว่า SpaceX เป็นธุรกิจที่น่าประทับใจ นี่คือบริษัทที่ครองความได้เปรียบเกือบผูกขาดในด้านการปล่อยจรวดเชิงพาณิชย์ มีดาวเทียมบรอดแบนด์และมือถือ Starlink ที่ปฏิบัติการอยู่มากกว่า 10,000¹ ดวง และมีธุรกิจปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว โดยมีข้อตกลงกับบริษัทอย่าง Anthropic และ Google นอกจากนี้ยังมีซีอีโอที่มีประวัติผลงานอันน่าทึ่งในการขยายธุรกิจเทคโนโลยี ไม่มีบริษัทใดในตลาดหลักทรัพย์ที่เหมือนกับบริษัทนี้เลยจริงๆ

อย่างไรก็ตาม ตำแหน่งที่ไม่เคยมีมาก่อนเช่นนี้มาพร้อมกับส่วนเพิ่มด้านมูลค่า (premium) ที่ไม่เคยมีมาก่อนเช่นกัน และนี่คือจุดที่ฝ่ายมองลบมีข้อกังวล ด้วยมูลค่าบริษัทที่ประเมินไว้ราว 2.5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ² ในปัจจุบัน นั่นหมายความว่าราคาหุ้นได้สะท้อนความสมบูรณ์แบบอย่างสมบูรณ์ไปแล้ว เมื่อพิจารณาว่ารายได้ในปี 2025 อยู่ที่เพียง 18.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ¹ หุ้นจึงซื้อขายที่อัตราส่วนราคาต่อยอดขาย (price-to-sales) ย้อนหลังมากกว่า 130 เท่า ซึ่งอัตราส่วนระดับนี้อาจรักษาไว้ได้ยาก

ที่มา: LSEG ณ วันที่ 17 มิถุนายน 2026

ควรทราบว่าบริษัทวิจัยหลายแห่งได้ระบุว่ามองว่าบริษัทนี้มีมูลค่าสูงเกินจริงในระดับปัจจุบัน หนึ่งในนั้นคือ Morningstar ซึ่งเชื่อว่า SpaceX มีมูลค่าที่แท้จริงราว 780 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ³ ในปัจจุบัน (ประมาณ 63 ดอลลาร์สหรัฐต่อหุ้น) โดยประเมินมูลค่าธุรกิจหลักด้านอวกาศและการเชื่อมต่อไว้ที่ราว 610 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และธุรกิจ AI ที่ 170 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักตามความน่าจะเป็นจากสถานการณ์ AI ที่หลากหลายสามรูปแบบ) ในบันทึกวิจัยของบริษัทระบุว่า SpaceX เผชิญความเสี่ยงที่สำคัญในด้านการดำเนินกลยุทธ์ วิวัฒนาการทางเทคโนโลยี พลวัตของตลาด กฎระเบียบ และการขยายตัวด้าน AI

อีกบริษัทหนึ่งที่มองลบต่อ SpaceX ในระดับราคาปัจจุบันคือ CFRA⁴ ซึ่งปัจจุบันให้ราคาเป้าหมายที่ 115 ดอลลาร์สหรัฐ และให้คำแนะนำ "ขาย" สำหรับหุ้นนี้ Keith Snyder นักวิเคราะห์ของบริษัทกล่าวว่าเขาจะสามารถประเมินมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาดปัจจุบันของ SpaceX ที่มากกว่า 2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐได้ก็ต่อเมื่อนำ "การเติบโตของ AI ในระดับที่แทบจะเป็นเรื่องน่าขบขัน" มาคำนวณด้วยเท่านั้น มุมมองของเขาคือ ตัวเลขขนาดตลาดที่สามารถเข้าถึงได้ทั้งหมด (Total Addressable Market: TAM) ของ AI ที่ระบุไว้ในหนังสือชี้ชวน IPO (26.5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ) นั้น "มองโลกในแง่ดีเกินไปอย่างมาก"

ทั้งนี้ หุ้นสามารถซื้อขายที่มูลค่าสูงได้เป็นเวลานาน อย่างไรก็ตาม ควรชี้ให้เห็นว่ามีเหตุการณ์บางอย่างที่กำลังจะเกิดขึ้นซึ่งอาจนำไปสู่การปรับมูลค่าใหม่ ได้แก่:

• ผลประกอบการไตรมาส 2: หากอัตราการเติบโตของ Starlink น่าผิดหวัง และ/หรือต้นทุนสูงกว่าที่คาดการณ์ไว้มาก นักลงทุนอาจมองบวกต่อหุ้นนี้น้อยลง

• การสิ้นสุดระยะเวลาห้ามขายหุ้น (lock-up): ไม่นานหลังการรายงานผลประกอบการครั้งแรก นักลงทุนก่อน IPO จะสามารถขายหุ้นจำนวนมาก (7%⁵ ของสัดส่วนการถือครอง) ได้อย่างอิสระ ซึ่งอาจสร้างแรงกดดันต่อราคาหุ้น

• การเสนอขายหุ้น IPO ของ Anthropic และ OpenAI: นักลงทุนอาจขายหุ้น SpaceX เพื่อนำเงินไปลงทุนใน IPO เหล่านี้

กระแสเงินสดอิสระติดลบ

นอกเหนือจากมูลค่าที่สูงลิ่วแล้ว อีกองค์ประกอบหนึ่งของมุมมองด้านลบคือความเข้มข้นด้านการลงทุน (capital intensity) และลักษณะกระแสเงินสดอิสระของบริษัท

ปัจจุบัน SpaceX กำลังลงทุนอย่างหนักในการพัฒนาจรวด โครงสร้างพื้นฐานการปล่อยจรวด ดาวเทียม Starlink ศูนย์ข้อมูล AI และกลุ่มระบบประมวลผล (compute clusters) ส่งผลให้บริษัทเผาผลาญเงินสดอย่างหนักราวกับไม่มีวันพรุ่งนี้

ตัวอย่างเช่น ในปี 2025 กระแสเงินสดอิสระติดลบอยู่ที่ 13.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ¹ ในขณะที่ไตรมาสที่ 1 ของปี 2026 กระแสเงินสดอิสระติดลบอยู่ที่ 9.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ¹

นี่หมายความว่ามีความเป็นไปได้ที่ SpaceX อาจต้องพึ่งพาเงินทุนจากภายนอกในอนาคต (เช่น การกู้ยืมเงินหรือการระดมทุนด้วยการออกหุ้น) ซึ่งอาจส่งผลต่อความเชื่อมั่นต่อหุ้นในบางช่วง เนื่องจากในตลาดหลักทรัพย์ นักลงทุนสถาบันให้ความสำคัญกับความมั่นคงในการดำเนินงาน

มีความเสี่ยงด้านการดำเนินงานอยู่มาก

ยังมีความเสี่ยงด้านการดำเนินงานหลายประการที่อาจบั่นทอนมุมมองด้านบวกได้เช่นกัน ในบันทึกวิจัยของ CFRA ได้แสดงความกังวล⁴ว่ากลยุทธ์ระยะยาวของ SpaceX ยังคงพึ่งพา Starship อย่างมาก ซึ่งเป็นระบบปล่อยจรวดขนาดใหญ่พิเศษรุ่นถัดไปที่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้อย่างสมบูรณ์ของบริษัท (ซึ่งยังอยู่ในขั้นตอนการเปลี่ยนผ่านจากการพัฒนาไปสู่การดำเนินงานเชิงพาณิชย์) ระบบนี้คาดว่าจะช่วยลดต้นทุนการปล่อยจรวด และเป็นปัจจัยสำคัญที่จะช่วยขับเคลื่อนการขยายตัวของดาวเทียม Starlink ระบบประมวลผล AI ในวงโคจร และโครงสร้างพื้นฐานบนดวงจันทร์ แต่ก็ไม่มีการรับประกันว่าการพัฒนาจรวดรุ่นนี้จะเป็นไปตามแผน หากเกิดความล่าช้าหรืออุปสรรคทางเทคนิค อาจส่งผลกระทบต่อแทบทุกโครงการเติบโตหลัก และนำไปสู่การอ่อนตัวของราคาหุ้นได้

ความเสี่ยงอีกประการหนึ่งเกี่ยวข้องกับการเติบโตด้าน AI เสาหลักสำคัญประการหนึ่งของมุมมองด้านบวกต่อ SpaceX คือข้อตกลงการให้บริการระบบประมวลผลบนคลาวด์ขนาดใหญ่ อย่างไรก็ตาม แม้ว่าบริษัทจะทำข้อตกลงสำคัญกับ Google (ซึ่งจ่ายเงินให้ SpaceX เดือนละ 920⁶ ล้านดอลลาร์สหรัฐ ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2026 จนถึงกลางปี 2029 เพื่อเข้าถึง GPU ของ Nvidia ราว 110,000 ตัว) และกับ Anthropic (ซึ่งประเมินไว้ที่ 1.25 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อเดือน⁷) เมื่อไม่นานมานี้ แต่ก็ไม่มีการรับประกันว่าข้อตกลงลักษณะนี้จะดำเนินต่อไป หากข้อตกลงด้าน AI ลดน้อยลงเมื่อปัญหาคอขวดด้านระบบประมวลผลคลี่คลาย มูลค่าบริษัทที่สูงเกินปกตินี้อาจต้องเผชิญกับความเป็นจริง

SpaceX พึ่งพา Elon Musk

แน่นอนว่าหุ้นตัวนี้ยังมีความเสี่ยงจาก "บุคคลสำคัญ" (key man risk) ในระดับที่สูงมากด้วย (ซึ่งหมายถึงภัยคุกคามเชิงระบบที่องค์กรต้องเผชิญ หากพึ่งพาบุคคลใดบุคคลหนึ่งมากเกินไปสำหรับความอยู่รอดด้านการดำเนินงาน การเงิน และกลยุทธ์) ในหนังสือชี้ชวน IPO ของ SpaceX¹ ได้ระบุอย่างชัดเจนว่าความเป็นผู้นำ วิสัยทัศน์ และความเชี่ยวชาญของ Elon Musk มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาเทคโนโลยีและการดำเนินกลยุทธ์ทางธุรกิจของบริษัท นอกจากนี้ยังระบุว่าบริษัทไม่มี "ประกันชีวิตบุคคลสำคัญ" (key-person life insurance) สำหรับ Musk และหากเขาถอนตัวออกจากธุรกิจ จะส่งผลกระทบอย่างมากต่อการดำเนินกลยุทธ์ ควรทราบว่าหากเขาถอนตัวออกจาก SpaceX จริง มีความเป็นไปได้สูงมากที่ความกระตือรือร้นของนักลงทุนจะจางหายไป

อีกประเด็นหนึ่งที่ฝ่ายมองลบชี้ให้เห็นคือขีดความสามารถของ Musk เมื่อพิจารณาจากมูลค่าบริษัทในตลาดที่มากกว่า 2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ SpaceX จำเป็นต้องมีซีอีโอที่ทุ่มเทเต็มที่ 100% และมีความเป็นมืออาชีพระดับสถาบัน ปัญหาคือ ปัจจุบัน Musk กำลังต้องแบกรับความรับผิดชอบขนาดใหญ่และมีความเสี่ยงสูงในจำนวนที่ไม่เคยมีมาก่อน ไม่เพียงแต่บริหาร Tesla (ซึ่งกำลังพยายามผลักดันหุ่นยนต์คล้ายมนุษย์เข้าสู่การผลิตจำนวนมาก) เท่านั้น แต่เขายังบริหาร The Boring Company และดูแล Neuralink ด้วย ซึ่งหมายความว่าเขามีแนวโน้มที่จะเผชิญกับสิ่งรบกวนที่ดึงความสนใจของเขาออกจาก SpaceX

การแข่งขันกำลังทวีความรุนแรง

สุดท้าย ฝ่ายมองลบชี้ให้เห็นข้อเท็จจริงว่าการแข่งขันในอุตสาหกรรมอวกาศกำลังทวีความรุนแรงขึ้น ตัวอย่างเช่น Amazon เพิ่งเปิดตัวบริการด้านอวกาศที่รู้จักกันในชื่อ Amazon Leo โดยมีดาวเทียมปฏิบัติการอยู่แล้ว 200⁸ ดวง และกำลังได้รับลูกค้าในธุรกิจบรอดแบนด์ผ่านดาวเทียม (บริษัทระบุว่ามีข้อผูกพันด้านรายได้ที่ "มีนัยสำคัญ"8 จากบริษัทอย่าง Delta Airlines, NASA และ Vodafone) ควรทราบว่า Amazon เพิ่งประกาศ⁹การเข้าซื้อกิจการผู้ให้บริการดาวเทียม Globalstar การเข้าซื้อกิจการนี้จะช่วยให้ Amazon Leo สามารถเพิ่มบริการเชื่อมต่อโดยตรงจากดาวเทียมสู่อุปกรณ์ (direct-to-device: D2D) เข้ากับเครือข่ายดาวเทียมวงโคจรต่ำของตนได้ นอกเหนือจากข้อตกลงกับ Globalstar แล้ว Amazon และ Apple ยังได้ลงนามข้อตกลงเพื่อให้บริการการเชื่อมต่อผ่านดาวเทียมสำหรับฟีเจอร์ปัจจุบันและอนาคตของ iPhone และ Apple Watch

อีกบริษัทหนึ่งที่อาจสร้างการแข่งขันต่อ SpaceX ในอนาคตคือ Rocket Lab ซึ่งประสบความสำเร็จในด้านการปล่อยจรวด โดยได้ทำการปล่อยจรวดไปแล้วราว 90¹⁰ ครั้ง ด้วยจรวด Electron ซึ่งพัฒนาขึ้นเพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนโอกาสในการปล่อยจรวดที่เฉพาะเจาะจง บ่อยครั้ง และราคาไม่แพงสำหรับดาวเทียมขนาดเล็ก ดังนั้น แม้ว่า SpaceX จะครองความเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมอวกาศในปัจจุบัน แต่การผูกขาดเกือบสมบูรณ์ของบริษัทก็ยังห่างไกลจากความถาวร ในปีต่อๆ ไป คู่แข่งที่คล่องตัวกว่าและบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ที่มีเงินทุนหนามีแนวโน้มที่จะแย่งชิงส่วนแบ่งตลาดไปได้

สรุปมุมมองด้านลบ

โดยสรุป มุมมองด้านลบส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับมูลค่าบริษัทที่สูง และข้อเท็จจริงที่ว่าราคาหุ้น SpaceX ได้สะท้อนความสมบูรณ์แบบอย่างสมบูรณ์ไปแล้ว นี่คือธุรกิจระดับที่เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวในรุ่น (generational business) อย่างไรก็ตาม ด้วยมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาดที่ราว 2.5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ มูลค่านี้ดูตึงตัวมาก

แม้การเสนอขายหุ้น IPO ครั้งประวัติศาสตร์เมื่อวันที่ 12 มิถุนายนจะแสดงให้เห็นว่าความสนใจของนักลงทุนที่มีต่อบริษัทนี้สูงลิ่ว แต่ตลาดหลักทรัพย์ก็ขึ้นชื่อเรื่องความไม่ปรานีปราศรัย ด้วยหุ้นที่ซื้อขายในปัจจุบันที่มากกว่า 130 เท่าของยอดขาย จึงแทบไม่มีที่ว่างสำหรับความผิดพลาดเลย

เชิงอรรถ:

¹SEC.gov, Space Exploration Technologies Corp., as of May 20, 2026

²Google Finance, as of June 18, 2026

³Morning Star, SpaceX: What Investors Need to Know About Its Enormous Upcoming IPO, as of June 5, 2026

⁴Investing.com, CFRA initiates SpaceX stock rating at sell on execution concerns, as of June 12, 2026

⁵Yahoo Finance, SpaceX Lockup Period: What You Need to Know About Potential Sales by Longtime Shareholders, as of June 11, 2026

⁶CNBC, Google to pay SpaceX $920 million a month for compute capacity at xAI data centers, as of June 5, 2026

⁷Reuters, Anthropic nears first quarterly profit, agrees to pay SpaceX $1.25 billion monthly for computing power, as of May 21, 2026

⁸Amazon News, Shareholder Letters 2025, as of April 9, 2026

⁹Amazon News, Amazon to acquire Globalstar and expand Amazon Leo satellite network, as of April 14, 2026

¹⁰RocketLaunch.org, Electron Vehicle Overview, as of June 20, 2026